FDI โลกกำลังเขียนแผนที่ใหม่ ไทยต้องรู้ว่าตัวเองอยู่ตรงไหนในเกมการลงทุนยุค AI และพลังงานสะอาด

โลกของการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศกำลังเปลี่ยนหน้าตาอย่างเงียบๆ แต่รวดเร็ว และสัญญาณที่ชัดเจนที่สุดอาจมาจากประเทศเพื่อนบ้านของเราอย่างเวียดนาม เมื่อปลายปี 2567 NVIDIA บริษัทเซมิคอนดักเตอร์ที่มีมูลค่าตลาดแตะ 5 ล้านล้านดอลลาร์เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ ได้ลงนามกับรัฐบาลฮานอยเพื่อสร้างศูนย์วิจัยและพัฒนา AI ขณะที่ค่ายรถยนต์ท้องถิ่นอย่าง Kim Long Motor ก็จับมือกับ BYD ยักษ์ใหญ่รถ EV จากจีน สร้างโรงงานแบตเตอรี่มูลค่า 130 ล้านดอลลาร์ในภาคกลางของประเทศ ทั้งสองกรณีนี้ไม่ใช่แค่ข่าวธุรกิจทั่วไป แต่เป็นภาพสะท้อนของกระแสเงินลงทุนโลกที่กำลังเทไปสู่สองทิศทางหลัก คือเศรษฐกิจดิจิทัลและการเปลี่ยนผ่านพลังงาน

ข้อมูลจาก fDi Markets ของ Financial Times เผยให้เห็นว่าการลงทุน Greenfield ในกลุ่มพลังงานสะอาดและการเปลี่ยนผ่านสภาพภูมิอากาศพุ่งขึ้นต่อเนื่องจนแตะ 600,000 ล้านดอลลาร์ในปี 2566 คิดเป็นสัดส่วน 42% ของ FDI โลก จากที่เคยอยู่เพียง 12% ในปี 2559 ส่วนการลงทุนด้านดิจิทัล ทั้ง AI และคลาวด์คอมพิวติ้ง ก็ขยับจาก 9% เป็น 38% ในช่วงเวลาเดียวกัน ตัวเลขเหล่านี้บอกอะไรนักธุรกิจได้มากกว่าที่คิด เพราะมันหมายความว่านักลงทุนทั่วโลกไม่ได้มองหาตลาดที่โตแล้ว แต่กำลังเดิมพันกับตลาดที่กำลังจะเกิดขึ้น

อย่างไรก็ตาม ความมั่งคั่งนี้กระจายไม่เท่าเทียมกัน ประเทศพัฒนาแล้วในอเมริกาเหนือ ยุโรป และเอเชียตะวันออกยังคงครองส่วนแบ่งการลงทุนที่ใหญ่ที่สุด ขณะที่กลุ่มเศรษฐกิจเกิดใหม่และกำลังพัฒนากลับเสียส่วนแบ่ง FDI โดยรวมลง จาก 58% เหลือ 47% ในช่วงปี 2564–2568 เทียบกับห้าปีก่อนหน้า นั่นหมายความว่าการแข่งขันดึงดูดทุนกำลังดุเดือดขึ้น และประเทศที่ไม่เร่งปรับตัวอาจพบว่าตนเองหลุดออกจากแผนที่ของนักลงทุนไปโดยไม่รู้ตัว

สิ่งที่น่าจับตามองเป็นพิเศษคือบทบาทใหม่ของเศรษฐกิจเกิดใหม่ในฐานะ "แหล่งทุน" ไม่ใช่แค่ปลายทาง โดยเฉพาะในกลุ่มตะวันออกกลาง เอเชียตะวันออก และแอฟริกาใต้สะฮารา ที่เริ่มส่งออกการลงทุนไปยังประเทศกำลังพัฒนาด้วยกัน เครือข่าย South-South FDI กำลังก่อตัวขึ้น และจะเป็นแรงผลักดันสำคัญในทศวรรษหน้า

สำหรับนักธุรกิจ ข้อสรุปสั้นๆ คือ FDI ในยุคนี้ไม่ได้ไหลตามการเติบโตที่มีอยู่แล้ว แต่กำลังพยายามสร้างการเติบโตขึ้นมาใหม่ ประเทศหรือองค์กรที่มีโครงสร้างพื้นฐานด้านข้อมูล กริดพลังงาน และทักษะบุคลากรพร้อมรับการลงทุนรูปแบบใหม่ จะคว้าโอกาสได้ก่อน ส่วนที่เหลือจะเผชิญความเสี่ยงจากสินทรัพย์ที่ล้าสมัยและช่องว่างการพัฒนาที่กว้างขึ้นเรื่อยๆ คำถามไม่ใช่ว่าคลื่นลูกนี้จะมาถึงหรือเปล่า แต่คือคุณยืนอยู่บนฝั่งไหน

ที่มา: Arlan Brucal, Kanako Nannichi และ Francisco Aguilar Cisneros. "Where global investment is headed: what the data say about digital innovation and the energy transition." World Bank Data Blog, 3 เมษายน 2568.