กรมสรรพากรปรับกฎเกณฑ์คำนวณมูลค่าทรัพย์สินเพื่อเสียภาษีมรดก โดยเฉพาะหุ้นที่ไม่ได้จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ เรียนรู้วิธีคำนวณใหม่ ผู้ที่ต้องเสียภาษี และอัตราภาษี 5-10% สำหรับมรดกที่มีมูลค่าเกิน 100 ล้านบาท

กรมสรรพากรได้เปิดรับฟังความคิดเห็นต่อร่างกฎกระทรวงที่กำหนดหลักเกณฑ์การคำนวณมูลค่าของทรัพย์สินที่ต้องเสียภาษีการรับมรดก เพื่อปรับปรุงวิธีการคำนวณมูลค่าหุ้นของบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ไม่ได้จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ให้มีความชัดเจนและลดความซับซ้อน

การแก้ไขดังกล่าวมุ่งเน้นที่ข้อ 3(1) ของกฎกระทรวง กำหนดหลักเกณฑ์การคำนวณมูลค่าของทรัพย์สินที่ต้องเสียภาษีการรับมรดก พ.ศ. 2559 โดยเสนอให้ยึดมูลค่าหุ้นเท่ากับมูลค่าทางบัญชีในรอบระยะเวลาบัญชีก่อนรอบระยะเวลาบัญชีที่ได้รับกรรมสิทธิ์ในหุ้น ซึ่งจะช่วยให้ผู้มีหน้าที่เสียภาษีการรับมรดกสามารถคำนวณภาษีได้รวดเร็วและแจ้งมูลค่าทรัพย์สินได้ถูกต้องตามกฎหมาย

ภาษีมรดกคืออะไร?

ภาษีมรดก คือ ภาษีส่วนบุคคลที่จะถูกเรียกเก็บเมื่อมรดกจากผู้ตายถูกส่งต่อให้แก่บุพการี ทายาท หรือผู้ที่ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องทางสายเลือดแต่ได้รับมรดกส่วนนั้น ตามพระราชบัญญัติภาษีมรดก พ.ศ. 2558 ภาษีนี้จะคำนวณจากมูลค่าทรัพย์มรดกในส่วนที่เกินจาก 100 ล้านบาทขึ้นไป

ใครต้องเสียภาษีมรดก?

1. บุคคลธรรมดา
   • บุคคลที่มีสัญชาติไทย
   • บุคคลที่ไม่ได้มีสัญชาติไทย แต่อาศัยอยู่ในประเทศไทยตามกฎหมาย
   • บุคคลที่ไม่ได้มีสัญชาติไทย แต่ได้รับมรดกเป็นทรัพย์สินที่อยู่ในประเทศไทย
      
2. นิติบุคคลสัญชาติไทย
   • นิติบุคคลที่จดทะเบียนในไทย
   • นิติบุคคลที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายไทย
   • นิติบุคคลที่มีคนไทยถือหุ้นมากกว่า 50% ของทุนจดทะเบียน
   • นิติบุคคลที่มีคนไทยเป็นผู้บริหารมากกว่าครึ่งหนึ่งของคณะบุคคล
      
3. นิติบุคคลที่ไม่ได้มีสัญชาติไทย
   • นิติบุคคลต่างชาติที่ได้รับมรดกเป็นทรัพย์สินในประเทศไทย

ทรัพย์สินประเภทใดที่ต้องเสียภาษีมรดก?

• อสังหาริมทรัพย์ เช่น บ้าน คอนโดมิเนียม ที่ดิน ทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ
• หลักทรัพย์ตามกฎหมายว่าด้วยหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ เช่น หุ้น หุ้นกู้ กองทุนรวม
• เงินฝากหรือเงินในลักษณะเดียวกันที่อยู่ในสถาบันการเงิน
• ยานพาหนะที่มีหลักฐานการจดทะเบียน เช่น รถยนต์ รถมอเตอร์ไซค์ เรือ
• ทรัพย์สินทางการเงินอื่นๆ ที่กำหนดเพิ่มเติมโดยพระราชกฤษฎีกา

อัตราภาษีมรดก

สำหรับผู้รับมรดกที่ได้รับทรัพย์สินมรดกมูลค่ามากกว่า 100 ล้านบาท จะต้องเสียภาษีในส่วนที่เกินจาก 100 ล้านบาท โดยแบ่งตามความสัมพันธ์:

• บุพการีหรือผู้สืบสันดานของเจ้าของมรดก เช่น พ่อแม่ ปู่ย่า ตายาย บุตรหลาน เสียภาษีในอัตรา 5%
• บุคคลธรรมดาที่ไม่มีความเกี่ยวข้องทางสายเลือดกับเจ้าของมรดก เช่น เพื่อน เสียภาษีในอัตรา 10%

การคำนวณมูลค่าทรัพย์สิน

การประเมินมูลค่าของทรัพย์สินที่ได้รับเป็นมรดกมีหลักเกณฑ์ที่แตกต่างกันตามประเภทของทรัพย์สิน โดยเฉพาะในส่วนของหลักทรัพย์:

• หลักทรัพย์ที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ประเทศไทย: ยึดตามราคาหลักทรัพย์ ณ เวลาที่ตลาดหลักทรัพย์สิ้นสุดการซื้อขายในวันที่ได้รับมรดก
• หลักทรัพย์ที่ไม่ได้จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์: ตามร่างกฎกระทรวงใหม่ ให้ยึดตามมูลค่าหุ้นทางบัญชีในรอบระยะเวลาบัญชีก่อนรอบระยะเวลาบัญชีที่ได้รับกรรมสิทธิ์ในหุ้น

การปรับปรุงวิธีการคำนวณมูลค่าหุ้นที่ไม่ได้จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์นี้ เป็นการแก้ไขปัญหาความซับซ้อนในการคำนวณที่อาจก่อให้เกิดภาระเกินสมควรแก่ผู้มีหน้าที่เสียภาษีและเจ้าพนักงานประเมิน ซึ่งจะช่วยให้กระบวนการคำนวณและชำระภาษีมรดกมีความสะดวกและถูกต้องมากยิ่งขึ้น