ยุคที่การ ‘เข้าถึง’ ชนะ ‘การครอบครอง’” EP 1.

ในเศรษฐกิจไทยยุคที่รายได้จริงโตช้ากว่าค่าครองชีพ การเป็นเจ้าของทุกอย่างไม่ใช่คำตอบของทุกคนอีกต่อไป ผู้บริโภคจำนวนมากเริ่มตั้งคำถามว่า “จำเป็นต้องมีเป็นของตัวเองหรือแค่เข้าถึงเวลาใช้ก็พอ” และหันไปสู่การเช่า การสมัครสมาชิก และการใช้บริการร่วมกันแทนการซื้อขาด กระแส “Rent Economy” จึงไม่ได้เป็นเพียงเทรนด์ชั่วคราว แต่สะท้อนการเปลี่ยนโครงสร้างการบริโภคและโอกาสทางธุรกิจสำคัญสำหรับผู้นำองค์กรไทย​

จากการครอบครองสู่การเข้าถึง

องค์กรระหว่างประเทศอย่าง OECD และ World Economic Forum มองว่า การเช่าใช้เป็นส่วนหนึ่งของ Sharing Economy ซึ่งหัวใจคือ “การเปิดให้คนอื่นใช้ทรัพย์สินของเราได้ชั่วคราว” เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากร ลดต้นทุนการเป็นเจ้าของ และลดของเสียในระบบ SCB EIC นำแนวคิดนี้มาขยายผลในบริบทไทย ผ่านชุดบทวิเคราะห์ “คนไทยยุคใหม่ เลือกเช่า หรือ เลือกซื้อ” และ “Rent Your Lifestyle” ที่ชี้ว่าผู้บริโภคยุคใหม่เริ่มให้ความสำคัญกับ “การเข้าถึงสินค้าและบริการ” มากกว่าการถือครองทรัพย์สินทุกอย่างด้วยตัวเอง​

แม้คนไทยส่วนใหญ่ยังมองการมีบ้านเป็นของตนเองว่าเป็นสัญลักษณ์ของความมั่นคงและความสำเร็จในชีวิต แต่ช่องว่างระหว่างรายได้จริงกับราคาทรัพย์สิน โดยเฉพาะบ้านและรถ ทำให้การเช่า การเช่าซื้อ และการใช้บริการร่วมกันกลายเป็น “ทางเลือกจริงจัง” ไม่ใช่ทางเลือกจำยอม ผลสำรวจ Real Estate Survey 2025 ของ SCB EIC พบว่าคนจำนวนมากเลือกเช่าที่อยู่อาศัย เพราะงบประมาณไม่พอซื้อ ไม่อยากแบกรับหนี้ยาว และต้องการความยืดหยุ่นเรื่องทำเลและรูปแบบการใช้ชีวิต​

ข้อมูลใหม่: คนไทยเช่าอะไร และทำไม

SCB EIC ทำแบบสำรวจพฤติกรรมผู้บริโภคภายใต้หัวข้อ “สำรวจใจคนไทยยุคใหม่ เลือกเช่า หรือ เลือกซื้อ” ครอบคลุม 4 หมวดหลักคือ ที่อยู่อาศัย พาหนะส่วนตัว เครื่องใช้ในครัวเรือน และสินค้าแฟชั่น–ไลฟ์สไตล์ ผลในภาพรวมสะท้อนลักษณะสำคัญ 3 ประการ​

• สินค้าที่ “เช่าบ่อย” คือสินค้าที่ใช้เป็นครั้งคราว หรือตกรุ่นเร็ว เช่น ชุดราตรี กล้องถ่ายภาพ อุปกรณ์จัดงาน และสินค้าแฟชั่น–ไลฟ์สไตล์​

• สินค้าที่ยัง “นิยมซื้อ” คือทรัพย์สินมูลค่าสูงที่คนยังผูกกับความมั่นคง เช่น บ้าน และรถยนต์ แต่เริ่มมีการใช้รูปแบบเช่า เช่าซื้อ หรือใช้บริการ Ride-sharing มาทดแทนการมีรถเป็นของตัวเอง โดยเฉพาะในเขตเมือง​

• ผู้บริโภคที่เลือกเช่ามักให้เหตุผลเรื่อง “ความคุ้มค่า” และ “ความยืดหยุ่น” มากกว่าการเน้นสถานะทางสังคมจากการครอบครอง​

ตัวเลขที่น่าสนใจคือ ผู้บริโภคราว 42% สนใจการเช่าใช้สินค้าในครัวเรือน โดยเฉพาะกลุ่มคนเมืองและผู้อยู่อาศัยในที่อยู่อาศัยแนวตั้ง เช่น คอนโด ที่ต้องการลดภาระการเก็บรักษาและซ่อมบำรุง ในหมวดสินค้าไลฟ์สไตล์ ผู้ที่เคยเช่ามีแนวโน้มเช่าอีกเกือบ 90% และกว่า 60% ของคนที่ยังไม่เคยเช่ามีแนวโน้มจะลองใช้บริการเช่าในอนาคต สะท้อนว่าตลาดเช่ายังมีพื้นที่เติบโตอีกมาก​

แรงผลักจาก Sharing Economy และปัจจัยเศรษฐกิจ

SCB EIC เชื่อมกระแสเช่าใช้เข้ากับเศรษฐกิจแบ่งปัน (Sharing Economy) ซึ่งเติบโตจากเทคโนโลยีแพลตฟอร์มที่ทำให้เจ้าของทรัพย์สินและผู้ใช้เจอกันได้ง่ายขึ้น ตั้งแต่การแชร์ที่พัก (เช่น Airbnb) การแชร์รถ (Ride-hailing) ไปจนถึง Bike Sharing รายงานของ ResearchAndMarkets ที่ SCB EIC อ้างอิงประเมินว่า ขนาดตลาด Sharing Economy ทั่วโลกมีแนวโน้มเติบโตต่อเนื่องในช่วงปี 2022–2026 ด้วยอัตราเฉลี่ยราวสองหลักต่อปี​

ในขณะเดียวกัน ปัจจัยเศรษฐกิจไทยเองก็ผลักให้ผู้บริโภค “คิดแบบคนเช่า” มากขึ้น งานวิจัยของ SCB EIC ชี้ว่าผู้บริโภคไทยจำนวนมากรู้สึก “จนลง” รายได้ไม่พอรายจ่ายจากค่าครองชีพและหนี้ครัวเรือนที่สูง ทำให้ต้องจัดลำดับความสำคัญใหม่และหาทางลดภาระการเป็นเจ้าของทรัพย์สินระยะยาว ในตลาดที่อยู่อาศัย SCB EIC Real Estate Survey 2025 พบว่ายอดขายบ้านใหม่ในบางเซกเมนต์หดตัว ขณะที่ตลาดเช่าและเช่าซื้อยังคงแข็งแรง โดยเฉพาะในกลุ่มคนรุ่นใหม่ในเมืองใหญ่​

เมื่อรวมปัจจัยเศรษฐกิจนี้กับเทคโนโลยีและแพลตฟอร์ม ทำให้ “ค่าเช่า” ในหลายหมวดสินค้าต่ำกว่าหรือน่าดึงดูดกว่าต้นทุนการเป็นเจ้าของ เช่น การเช่าคอนโดแทนซื้อในช่วงดอกเบี้ยสูง หรือการใช้ Ride-hailing แทนการผ่อนรถและรับภาระค่าใช้จ่ายแฝง​

ตัวอย่าง: จากที่อยู่อาศัย รถยนต์ สู่เครื่องใช้ไฟฟ้า

ในหมวดที่อยู่อาศัย ผลสำรวจของ SCB EIC และงานวิจัยอื่นๆ สะท้อนตรงกันว่า คนรุ่นใหม่ (Gen Y–Gen Z) ในเมืองมีแนวโน้มเลือก “เช่าอยู่” มากขึ้น เนื่องจากราคาบ้านและคอนโดสูงเมื่อเทียบกับรายได้ และไม่ต้องการพันธะหนี้ยาว SCB EIC ระบุว่าการเช่าและเช่าซื้อจึงกลายเป็น “ทางเลือกหลัก” สำหรับผู้ที่ยังไม่พร้อมซื้อขาด แต่ต้องการที่อยู่อาศัยที่ตอบโจทย์การเดินทางและงาน​

ในหมวดพาหนะส่วนตัว รายงาน EP.1 ของ SCB EIC ระบุว่าการเป็นเจ้าของรถยนต์เริ่มไม่ใช่เงื่อนไขจำเป็น โดยเฉพาะในพื้นที่ที่ระบบขนส่งสาธารณะและบริการ Ride-sharing เข้าถึงได้ดี เพราะเมื่อนำค่าใช้จ่ายทั้งหมดมาเปรียบเทียบ การเรียกรถหรือเช่าระยะสั้นในบางกรณีคุ้มค่ากว่าการซื้อรถและรับต้นทุนจม สถานการณ์นี้เปิดโอกาสให้ผู้เล่นด้าน Mobility ทั้งค่ายรถเช่า บริการสมัครสมาชิกใช้รถ (Car Subscription) และแพลตฟอร์มเรียกรถขยายบทบาทในชีวิตคนเมือง​

ในหมวดเครื่องใช้ไฟฟ้าและสินค้าไลฟ์สไตล์ SCB EIC มองว่าธุรกิจ “เช่าใช้” คือหมัดเด็ดปลุกตลาดเครื่องใช้ไฟฟ้าให้เติบโตท่ามกลางเศรษฐกิจผันผวน เพราะช่วยให้ผู้บริโภคเข้าถึงสินค้าคุณภาพสูงได้โดยไม่ต้องจ่ายเงินก้อน และลดภาระซ่อมบำรุง ตัวอย่างชัดเจนคือ LG Subscribe ที่เปิดให้ลูกค้าไทยเช่าเครื่องใช้ไฟฟ้าพร้อมบริการครบวงจร ตั้งแต่ติดตั้ง ซ่อมบำรุง ไปจนถึงการอัปเกรดรุ่น โดยมีสมาชิกแตะ 20,000 รายภายในหนึ่งปี และมีแนวโน้มขยายต่อ​