การศึกษาในยุคใหม่ เมื่อปริญญาไม่ใช่คำตอบเดียว (ตอนที่ 2)
7 กรกฎาคม 2568
Business Leader / กองบรรณาธิการ THE LEADERS
รายงานการสำรวจครั้งใหญ่ที่สุดของ Deloitte Global เกี่ยวกับ
Generation Z และ Millennial ในปี 2025
สารบัญ
ตอนที่ 1 วิกฤตการเงิน คนรุ่นใหม่กับค่าครองชีพที่พุ่งแรง
ตอนที่ 2 การศึกษาในยุคใหม่ เมื่อปริญญาไม่ใช่คำตอบเดียว
ตอนที่ 3 AI กับการทำงาน - โอกาสหรือภัยคุกคาม?
ตอนที่ 4 รายงานพิเศษ: คนรุ่นใหม่กับความสุขในที่ทำงาน
ตอนที่ 5 ปัญหาสุขภาพจิต - วิกฤตเงียบของคนรุ่นใหม่
ตอนที่ 6 ผู้จัดการยุคใหม่ - เลิกควบคุม เริ่มเป็นโค้ช
ตอนที่ 7 การแสวงหาความหมาย - งานต้องมีจุดประสงค์
ตอนที่ 8 อนาคตการทำงาน - คู่มือสำหรับผู้นำองค์กร
รายงานพิเศษ: คนรุ่นใหม่กับความสุขในที่ทำงาน ตอนที่ 2
เกือบ 1 ใน 3 ของคนรุ่นใหม่เลือกที่จะไม่เรียนต่อในระดับสูง โดยมีเหตุผลหลักคือปัญหาทางการเงินและความต้องการความยืดหยุ่น อย่างไรก็ตาม ผู้ที่มีปริญญายังคงมีความมั่นคงทางการเงินมากกว่า ในขณะที่มีการตั้งคำถามเกี่ยวกับคุณค่าของระบบการศึกษาแบบเดิม
การศึกษาระดับสูงที่เคยเป็น "บัตรผ่าน" สู่ความสำเร็จในอาชีพกำลังถูกตั้งคำถามอย่างจริงจัง จากการสำรวจ Deloitte Global 2025 พบว่าคนรุ่นใหม่กำลังเลือกเส้นทางใหม่ๆ ที่หลากหลายกว่าเดิม โดยไม่ยึดติดกับการเรียนต่อมหาวิทยาลัยเป็นทางเลือกเดียว
การตัดสินใจที่เปลี่ยนไป
เกือบ 1 ใน 3 ของทั้ง Gen Z (31%) และ Millennial (32%) ตัดสินใจไม่เรียนต่อระดับสูง ซึ่งสะท้อนการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญจากเส้นทางมหาวิทยาลัยสู่อาชีพที่เคยเป็นมาตรฐานของสังคม การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้เกิดขึ้นจากความไม่สนใจศึกษาเล่าเรียน แต่เป็นการตัดสินใจที่มีเหตุผลและการวิเคราะห์อย่างรอบคอบ
สาเหตุหลักในการไม่เลือกการศึกษาระดับสูง
ข้อจำกัดทางการเงิน - อันดับหนึ่ง
สาเหตุสำคัญที่สุดคือข้อจำกัดทางการเงิน (39% ทั้งสองกลุ่ม) ซึ่งสอดคล้องกับวิกฤตค่าครองชีพที่กล่าวถึงในตอนก่อน ค่าเล่าเรียนที่สูงขึ้นทำให้การศึกษาระดับสูงกลายเป็นภาระทางการเงินมากกว่าการลงทุนในอนาคต
ค่าเล่าเรียนที่สูงขึ้นทำให้การศึกษาระดับสูงกลายเป็นภาระทางการเงิน
มากกว่าการลงทุนในอนาคต
สถานการณ์ครอบครัวและส่วนตัว
สาเหตุอันดับสองคือสถานการณ์ครอบครัวหรือส่วนตัว (34% Gen Z, 42% Millennial) โดยเฉพาะ Millennial ที่อาจต้องดูแลครอบครัวหรือมีภาระอื่นๆ มากกว่า Gen Z
การแสวงหาความยืดหยุ่น
26% ของ Gen Z และ 22% ของ Millennial ต้องการความยืดหยุ่นและการเรียนรู้ด้วยตนเอง แสดงให้เห็นว่าพวกเขาต้องการควบคุมการเรียนรู้ของตนเองมากกว่าการติดตามหลักสูตรที่กำหนดไว้
เส้นทางอาชีพทางเลือก
25% ของ Gen Z และ 22% ของ Millennial แสวงหาเส้นทางอาชีพที่ไม่ต้องใช้ปริญญา เช่น การฝึกอาชีพ ซึ่งแสดงให้เห็นการตระหนักถึงคุณค่าของทักษะเฉพาะทาง
ความกังวลต่อระบบการศึกษาระดับสูงปัจจุบัน
คนรุ่นใหม่มีความกังวลหลายประการต่อระบบการศึกษาระดับสูงปัจจุบัน:
ค่าเล่าเรียนสูงเกินไป
40% ของ Gen Z และ 38% ของ Millennial กังวลเรื่องค่าเล่าเรียนที่สูง ซึ่งไม่คุ้มค่ากับผลตอบแทนที่คาดว่าจะได้รับ
คุณภาพการศึกษา
35% ของ Gen Z และ 37% ของ Millennial ตั้งคำถามกับคุณภาพการศึกษา แสดงให้เห็นว่าพวกเขาไม่เชื่อมั่นในระบบการศึกษาปัจจุบัน
ประสบการณ์เชิงปฏิบัติจำกัด
28% ของ Gen Z และ 27% ของ Millennial เห็นว่าการศึกษาระดับสูงให้ประสบการณ์เชิงปฏิบัติจำกัด ซึ่งไม่สามารถนำไปใช้ในการทำงานจริงได้ทันที
ความเกี่ยวข้องกับตลาดงาน
24% ของ Gen Z และ 25% ของ Millennial กังวลว่าหลักสูตรไม่เกี่ยวข้องกับความต้องการของตลาดงาน
ผลลัพธ์ของเส้นทางที่เลือก
ผู้ที่เลือกการศึกษาระดับสูง
สำหรับผู้ที่เลือกการศึกษาระดับสูง เกือบครึ่งหนึ่ง (49% Gen Z, 47% Millennial) รู้สึกว่าตัดสินใจถูกต้องและจะเลือกเหมือนเดิมหากมีโอกาส อีกประมาณ 4 ใน 10 (41% Gen Z, 42% Millennial) แม้จะรู้สึกว่าตัดสินใจถูก แต่อาจพิจารณาเส้นทางอื่นหากมีโอกาสทำใหม่ ซึ่งแสดงให้เห็นว่ายังมีความไม่แน่ใจอยู่บ้าง
ผู้ที่เลือกการฝึกอาชีพ
สำหรับผู้ที่เลือกการฝึกอาชีพหรือเทคนิค ผลลัพธ์ผสมผสานมากกว่า น้อยกว่าครึ่งหนึ่ง (39% Gen Z, 36% Millennial) รู้สึกพอใจและจะเลือกเหมือนเดิม ในขณะที่เกือบครึ่งหนึ่งอาจพิจารณาเส้นทางอื่น และ 1 ใน 10 (10% Gen Z, 12% Millennial) เสียใจและอยากเรียนมหาวิทยาลัยแทน
ความมั่นคงทางการเงินยังคงเชื่อมโยงกับการศึกษา
แม้จะมีการตั้งคำถามกับคุณค่าของปริญญา แต่การศึกษาระดับสูงยังคงมีผลต่อความมั่นคงทางการเงิน:
-
ปริญญาตรีขึ้นไป: 55% ของ Gen Z และ 57% ของ Millennial รู้สึกมั่นคงทางการเงิน
-
การฝึกอาชีพ: 44% ของ Gen Z และ 41% ของ Millennial รู้สึกมั่นคงทางการเงิน
-
จบแค่มัธยมศึกษา: 40% ของ Gen Z และ 34% ของ Millennial รู้สึกมั่นคงทางการเงิน
การเรียนรู้ต่อเนื่องเป็นกุญแจสำคัญ
ที่น่าสนใจคือ แม้จะมีการตั้งคำถามกับการศึกษาระดับสูง แต่คนรุ่นใหม่ยังคงให้ความสำคัญกับการเรียนรู้และพัฒนา โดย 70% ของ Gen Z และ 59% ของ Millennial พัฒนาทักษะเพื่อความก้าวหน้าในอาชีพอย่างน้อยสัปดาหล์ละครั้ง ที่น่าสังเกตคือมากกว่า 2 ใน 3 ของกลุ่ม Gen Z (67%) พัฒนาทักษะนอกเวลาทำงาน ก่อนหรือหลังงาน หรือในวันหยุด แสดงให้เห็นความมุ่งมั่นในการเรียนรู้แม้จะไม่ได้อยู่ในระบบการศึกษาแบบเดิม การเปลี่ยนแปลงทัศนคติต่อการศึกษานี้สะท้อนถึงการปรับตัวของคนรุ่นใหม่ที่ต้องการเส้นทางที่มีความยืดหยุ่นและตอบสนองความต้องการของตลาดงานได้ดีกว่า แทนที่จะติดตามแบบแผนเดิมๆ ที่อาจไม่เหมาะสมกับโลกการทำงานในปัจจุบัน
ข้อมูลจาก Deloitte Global 2025 Gen Z and Millennial Survey ที่สำรวจผู้ตอบแบบสอบถาม 23,482 คน จาก 44 ประเทศ ระหว่างวันที่ 25 ตุลาคม - 24 ธันวาคม 2024
ตอนหน้า: "AI กับการทำงาน: โอกาสหรือภัยคุกคาม?"
